Tinh hoàn bị đau có thể chỉ là chấn thương nhẹ, nhưng cũng có thể là dấu hiệu của xoắn tinh hoàn, ung thư tinh hoàn hay viêm nhiễm nghiêm trọng. Nam giới thường chủ quan hoặc ngại đi khám, dẫn tới chậm trễ điều trị. Bài viết dưới đây giúp bạn hiểu rõ đau tinh hoàn bên phải, bên trái, đau tức tinh hoàn nhưng không sưng là bệnh gì, khi nào nguy hiểm và cách xử trí an toàn.
Đau tinh hoàn là bệnh gì?
Đau tinh hoàn là cảm giác đau, nặng tức hoặc khó chịu xuất hiện ở một phần hoặc toàn bộ một/two tinh hoàn, có thể kèm theo đau ở bìu, bẹn, bụng dưới hoặc lưng. Cơn đau có thể:
- Khởi phát đột ngột, dữ dội (cấp tính), thường gặp trong xoắn tinh hoàn, chấn thương.
- Âm ỉ, kéo dài nhiều ngày đến nhiều tuần (mạn tính), thường gặp trong viêm mào tinh, giãn tĩnh mạch thừng tinh, u nang, thoát vị bẹn…
Tinh hoàn là cơ quan sinh dục nằm trong bìu, có nhiệm vụ sản xuất tinh trùng và hormone sinh dục nam (chủ yếu là testosterone). Do vùng này chứa nhiều dây thần kinh cảm giác, mọi tác động cơ học hay bệnh lý tại chỗ hoặc vùng lân cận (thận, niệu quản, bẹn) đều có thể gây cảm giác tinh hoàn bị đau. Một số trường hợp, cơn đau thực chất xuất phát từ cơ quan khác nhưng “lan” tới tinh hoàn, gọi là đau quy chiếu.
Bên cạnh chế độ ăn uống hợp lý, nhiều chuyên gia cũng khuyên dùng sản phẩm Hàu Biển OB để hỗ trợ tăng cường sinh lực phái mạnh.
Nguyên nhân gây đau tinh hoàn
Nguyên nhân phổ biến nhất là chấn thương trực tiếp vùng bìu (va đập, tai nạn thể thao, tai nạn giao thông). Ngoài ra, tinh hoàn bị đau một bên hoặc cả hai bên còn liên quan đến nhiều bệnh lý dưới đây.
1. Viêm tinh hoàn
Viêm tinh hoàn là tình trạng tinh hoàn bị sưng, nóng, đỏ, đau do nhiễm vi khuẩn hoặc virus. Ở trẻ em và thanh thiếu niên, virus quai bị là nguyên nhân kinh điển, thường xuất hiện 4–6 ngày sau khi sưng tuyến mang tai.
Đặc điểm thường gặp:
- Tinh hoàn sưng to, căng, chạm rất đau.
- Có thể đau 1 bên tinh hoàn hoặc cả hai bên.
- Đau lan lên bẹn, bụng dưới, đi lại khó khăn.
- Thường kèm sốt, mệt mỏi, ớn lạnh.
Nếu viêm tinh hoàn không được điều trị đúng, nguy cơ teo tinh hoàn, giảm sinh tinh, dẫn đến giảm khả năng sinh sản về sau.
2. Thoát vị bẹn
Thoát vị bẹn xảy ra khi một phần ruột hoặc mạc nối chui qua chỗ yếu của thành bụng vùng bẹn, có thể sa xuống bìu. Khi đó người bệnh cảm nhận:
- Khối lồi mềm vùng bẹn hoặc bìu, to lên khi đứng, rặn, ho, mang vác nặng.
- Cảm giác nặng tức bẹn bìu, đôi khi đau tinh hoàn bên phải hoặc bên trái tương ứng.
- Khi nằm nghỉ, khối thoát vị có thể xẹp bớt.
Thoát vị bẹn bình thường không quá nguy hiểm nhưng nếu bị nghẹt (ruột bị kẹt, thiếu máu nuôi), cơn đau trở nên dữ dội, bìu/bẹn căng cứng, có thể kèm nôn ói, bí trung đại tiện và cần phẫu thuật khẩn cấp.
3. Viêm mào tinh hoàn
Mào tinh là hệ thống ống nhỏ cuộn lại, nằm trên và phía sau tinh hoàn, có nhiệm vụ chứa và vận chuyển tinh trùng từ tinh hoàn đến ống dẫn tinh. Viêm mào tinh hoàn thường do nhiễm khuẩn đường sinh dục – tiết niệu (lậu, Chlamydia, vi khuẩn đường ruột…).
Biểu hiện:
- Đau tinh hoàn, thường khởi đầu âm ỉ, tăng dần theo thời gian.
- Mào tinh sưng to, sờ vào thấy dày, rắn, rất đau.
- Bìu nóng, đỏ, có thể sưng to một bên.
- Có thể kèm tiểu buốt, tiểu dắt, tiểu ra máu, sốt.
Viêm mào tinh cấp kéo dài vài ngày đến vài tuần, nếu dai dẳng trên 6 tuần chuyển sang mạn tính, dễ để lại sẹo, tắc mào tinh, ảnh hưởng khả năng sinh sản.
4. Nang mào tinh hoàn
Nang mào tinh hoàn là túi nhỏ chứa dịch hình thành ở mào tinh hoặc gần tinh hoàn. Đây là khối u lành tính, thường không gây nguy hiểm.
Đặc điểm:
- Khối tròn/oval mịn, di động, thường không đau.
- Có thể phát triển to dần gây cảm giác nặng, căng tức bìu.
- Một số trường hợp va chạm mạnh hoặc xoắn nang có thể gây đau đột ngột.
Đa số trường hợp chỉ cần theo dõi, phẫu thuật cắt nang được cân nhắc khi khối lớn, gây khó chịu kéo dài.
5. Tràn dịch màng tinh hoàn
Tràn dịch màng tinh hoàn là ứ dịch quanh tinh hoàn, làm bìu phồng to. Có thể gặp ở trẻ nhỏ (bẩm sinh) hoặc người lớn (sau viêm, chấn thương, phẫu thuật hoặc u tinh hoàn).
Triệu chứng thường gặp:
- Bìu to dần, căng bóng, sờ vào mềm, ít đau hoặc không đau.
- Một số trường hợp dịch nhiều, bìu rất căng gây cảm giác đau nặng, khó chịu khi đi lại.
Tràn dịch ít, ổn định có thể theo dõi; nếu dịch nhiều, gây đau hoặc nghi ngờ nguyên nhân ác tính thì cần can thiệp phẫu thuật hoặc xử lý nguyên nhân nền.
6. Khối tụ máu
Khối tụ máu quanh tinh hoàn thường là hậu quả của chấn thương trực tiếp vùng bìu (bị đá, va đập, tai nạn, sau phẫu thuật). Khi đó:
- Xuất hiện bầm tím bìu, bìu sưng, ấn rất đau.
- Cảm giác tinh hoàn bị đau một bên rõ rệt ở bên bị chấn thương.
- Đôi khi khó phân biệt với đứt, vỡ tinh hoàn nếu tụ máu lớn.
Khối tụ máu nhỏ có thể tự tiêu; khối lớn, kèm rách bao tinh hoàn hoặc nghi ngờ tổn thương nặng phải được phẫu thuật thăm dò, xử trí kịp thời.
7. Giãn tĩnh mạch thừng tinh
Giãn tĩnh mạch thừng tinh là sự giãn bất thường của các tĩnh mạch nằm trong thừng tinh (bó mạch, thần kinh và ống dẫn tinh treo tinh hoàn). Thường gặp ở bên trái nhiều hơn.
Biểu hiện điển hình:
- Cảm giác nặng, tức, đau âm ỉ vùng bìu, thường rõ về cuối ngày, khi đứng lâu, vận động nhiều.
- Cơn đau giảm khi nằm nghỉ.
- Sờ thấy búi tĩnh mạch ngoằn ngoèo như “túi giun” phía trên tinh hoàn (khi bệnh rõ).
Giãn tĩnh mạch thừng tinh là nguyên nhân hay gặp gây suy giảm chất lượng tinh trùng, vô sinh nam. Khi có triệu chứng đau dai dẳng hoặc xét nghiệm tinh dịch đồ bất thường, bác sĩ có thể chỉ định phẫu thuật.
8. Xoắn tinh hoàn
Xoắn tinh hoàn là cấp cứu ngoại khoa nghiêm trọng khi thừng tinh bị xoắn, làm tắc dòng máu nuôi tinh hoàn. Nếu không tháo xoắn trong vòng vài giờ, tinh hoàn có thể hoại tử và phải cắt bỏ.
Dấu hiệu cảnh báo:
- Đau tinh hoàn đột ngột, dữ dội, thường chỉ đau 1 bên tinh hoàn.
- Bìu sưng nhanh, da bìu đỏ hoặc sậm màu.
- Tinh hoàn bên đau có thể kéo cao lên, vị trí bất thường.
- Thường kèm buồn nôn, nôn, đôi khi sốt nhẹ.
Trong mọi trường hợp nghi ngờ xoắn tinh hoàn, cần đến bệnh viện ngay lập tức. Cố gắng “đợi thêm xem sao” là lý do khiến nhiều người mất tinh hoàn đáng tiếc.
9. Sỏi thận
Sỏi thận không nằm ở bìu nhưng có thể gây đau lan xuống tinh hoàn và dương vật do đường dẫn truyền thần kinh chung. Khi viên sỏi di chuyển trong niệu quản:
- Đau quặn lưng hoặc mạn sườn, cơn đau từng đợt, có thể lan xuống bụng dưới và vùng bìu.
- Cảm giác đau tinh hoàn và bụng dưới cùng lúc, đôi khi nhầm với bệnh lý sinh dục.
- Kèm tiểu buốt, tiểu rắt, tiểu máu, buồn nôn, vã mồ hôi.
Tùy kích thước và vị trí sỏi, bác sĩ có thể chỉ định uống nhiều nước, dùng thuốc hỗ trợ tống sỏi, tán sỏi bằng sóng xung kích hoặc can thiệp phẫu thuật.
10. Hội chứng đau sau thắt ống dẫn tinh
Một số nam giới sau thắt ống dẫn tinh (triệt sản) gặp tình trạng đau mạn tính vùng tinh hoàn, mào tinh hoặc thừng tinh.
Đặc điểm:
- Đau âm ỉ, đôi khi nhói nhẹ, kéo dài nhiều tháng sau thủ thuật.
- Đau tăng khi xuất tinh, đứng lâu hoặc khi chạm vào.
- Có thể là do áp lực tăng trong mào tinh và ống dẫn tinh, hoặc tổn thương thần kinh tại chỗ.
Đa số cải thiện với thuốc giảm đau, chống viêm, thay đổi lối sống; ít trường hợp phải phẫu thuật nối lại ống dẫn tinh hoặc can thiệp giảm đau chuyên sâu.
11. Nhiễm trùng đường tiết niệu
Nhiễm trùng đường tiết niệu (niệu đạo, bàng quang, thận) khiến vi khuẩn dễ lan theo đường ống dẫn tinh đến mào tinh và tinh hoàn, từ đó gây đau tinh hoàn.
Triệu chứng:
- Tiểu buốt, tiểu dắt, tiểu gấp, có thể tiểu đục hoặc tiểu máu.
- Cảm giác rát bỏng dọc đường tiểu, đau trên xương mu hoặc vùng hạ vị.
- Có thể kèm đau tức tinh hoàn nhưng không sưng rõ, hoặc đau nhẹ bìu.
- Sốt, ớn lạnh nếu nhiễm trùng nặng, lan lên thận.
Điều trị thường cần kháng sinh đủ liều, kết hợp uống nhiều nước và theo dõi sát, tránh biến chứng lan rộng.
12. Ung thư tinh hoàn
Ung thư tinh hoàn thường gặp ở nam giới 15–35 tuổi, nhưng có thể xuất hiện ở bất kỳ lứa tuổi nào. Hầu hết trường hợp ban đầu không gây đau rõ, nên dễ bị bỏ qua.
Dấu hiệu gợi ý:
- Khối cứng trong tinh hoàn, sờ thấy rõ, thường không đau.
- Cảm giác nặng, căng tinh hoàn, đôi khi đau âm ỉ vùng bìu hoặc bụng dưới.
- Bìu có thể to một bên, da bìu căng nhẹ.
- Giai đoạn muộn có thể đau lưng, khó thở, sụt cân, mệt mỏi.
Phát hiện sớm ung thư tinh hoàn, tiên lượng điều trị rất tốt. Do đó, bất cứ khối bất thường nào ở tinh hoàn cũng cần được khám và siêu âm sớm.
Bị đau tinh hoàn cảnh báo bệnh gì?
Khi loại trừ rõ ràng nguyên nhân chấn thương, tinh hoàn bị đau một bên hoặc hai bên có thể là dấu hiệu của:
- Viêm tinh hoàn, viêm mào tinh hoàn.
- Giãn tĩnh mạch thừng tinh.
- Nang mào tinh hoàn, tràn dịch màng tinh hoàn.
- Thoát vị bẹn.
- Sỏi thận, nhiễm trùng đường tiết niệu.
- Xoắn tinh hoàn (đặc biệt khi đau đột ngột, dữ dội).
- Khối u hoặc ung thư tinh hoàn.
- Bệnh lây truyền qua đường tình dục như Chlamydia, lậu…
Nếu không được chẩn đoán và xử trí kịp thời, đau tinh hoàn do các nguyên nhân trên có thể dẫn tới:
- Tổn thương tinh hoàn vĩnh viễn (teo, hoại tử, mất tinh hoàn).
- Giảm chất lượng tinh trùng, vô sinh – hiếm muộn.
- Nhiễm trùng lan rộng, nhiễm trùng huyết, đe dọa tính mạng.
Triệu chứng đau tinh hoàn
Biểu hiện cụ thể phụ thuộc nguyên nhân, nhưng người bệnh thường gặp một hoặc nhiều triệu chứng sau:
Đau tại tinh hoàn:
- Đau nhói đột ngột (xoắn tinh hoàn, chấn thương).
- Đau âm ỉ, nặng tức (giãn tĩnh mạch thừng tinh, viêm mạn tính).
- Đau tinh hoàn trái, đau tinh hoàn bên phải hoặc đau cả hai bên.
- Đau tăng khi đứng lâu, vận động mạnh, chạm vào hoặc khi quan hệ tình dục.
Sưng, biến dạng bìu:
- Bìu sưng to, da căng bóng, đỏ, ấn đau (viêm, tụ máu, xoắn).
- Bìu to nhưng ít đau (tràn dịch màng tinh hoàn, nang lớn).
- Xuất hiện khối cứng hoặc “búi giun” trên tinh hoàn (u, giãn tĩnh mạch).
Triệu chứng toàn thân:
- Sốt, ớn lạnh (viêm tinh hoàn, viêm mào tinh hoàn, nhiễm trùng nặng).
- Buồn nôn, nôn (xoắn tinh hoàn, sỏi thận, đau dữ dội).
Rối loạn tiểu tiện:
- Tiểu buốt, tiểu rắt, tiểu khó, tiểu đục hoặc tiểu máu.
- Cảm giác rát bỏng ở niệu đạo khi đi tiểu.
Đau lan:
- Đau tinh hoàn và bụng dưới đồng thời (viêm, sỏi, ung thư, thoát vị…).
- Đau lưng lan xuống tinh hoàn (nghi sỏi thận hoặc bệnh lý cột sống).
Bất kỳ thay đổi bất thường nào ở tinh hoàn, kể cả chỉ là đau tức tinh hoàn nhưng không sưng, cũng cần được chú ý, đặc biệt khi kéo dài hơn vài ngày.
Yếu tố rủi ro tăng nguy cơ mắc bệnh
Một số yếu tố làm tăng nguy cơ bị đau tinh hoàn hoặc các bệnh lý liên quan gồm:
- Công việc nặng nhọc, thường xuyên mang vác, gánh nặng, dễ gây chấn thương vùng bìu hoặc làm tăng áp lực ổ bụng (thoát vị bẹn, giãn tĩnh mạch thừng tinh).
- Tham gia thể thao đối kháng, bóng đá, võ thuật… mà không dùng đồ bảo hộ bìu.
- Quan hệ tình dục không an toàn, nhiều bạn tình, dễ nhiễm bệnh lây qua đường tình dục.
- Tiền sử nhiễm trùng đường tiết niệu, viêm tuyến tiền liệt, viêm niệu đạo.
- Tiền sử quai bị không tiêm ngừa hoặc không điều trị đúng.
- Tiền sử phẫu thuật vùng bẹn – bìu – tiết niệu (thắt ống dẫn tinh, phẫu thuật thoát vị bẹn, phẫu thuật tinh hoàn…).
- Tinh hoàn ẩn (tinh hoàn không xuống bìu), tiền sử gia đình có người mắc ung thư tinh hoàn.
Khi nào cần gặp bác sĩ?
Không phải mọi trường hợp tinh hoàn bị đau đều nguy hiểm, nhưng một số dấu hiệu cần đi khám ngay:
- Đau tinh hoàn đột ngột, dữ dội, đặc biệt là đau 1 bên tinh hoàn, kèm buồn nôn, nôn hoặc choáng váng.
- Bìu sưng nhanh, đỏ hoặc tím, sờ rất đau.
- Đau tinh hoàn kèm sốt, ớn lạnh, mệt mỏi nhiều.
- Tiểu buốt, tiểu rắt, tiểu ra máu hoặc dịch mủ ở đầu dương vật kèm đau bìu.
- Đau tinh hoàn nhẹ nhưng kéo dài hơn 2–3 ngày không giảm, hoặc tái đi tái lại.
- Sờ thấy khối u, vùng cứng bất thường trong tinh hoàn, dù không đau.
Trong tình huống nghi ngờ xoắn tinh hoàn (đau đột ngột, dữ dội, tinh hoàn kéo cao, bìu sưng), cần xem như cấp cứu ngoại khoa và tới bệnh viện càng sớm càng tốt.
Chẩn đoán đau tinh hoàn
Bác sĩ sẽ khai thác chi tiết:
- Thời điểm bắt đầu đau, diễn tiến, mức độ, vị trí cơn đau.
- Tiền sử chấn thương, chơi thể thao, mang vác nặng.
- Hoạt động làm cơn đau tăng/giảm (đứng, nằm, vận động, quan hệ tình dục, tiểu tiện…).
- Tiền sử bệnh lý tiết niệu – sinh dục, tiêm ngừa quai bị, phẫu thuật trước đó.
- Tiền sử quan hệ tình dục, dấu hiệu nhiễm trùng lây qua đường tình dục.
Sau thăm khám lâm sàng vùng bìu – bẹn – bụng dưới, bác sĩ có thể chỉ định:
- Xét nghiệm máu và nước tiểu: tìm dấu hiệu nhiễm trùng, viêm, suy thận, tiểu máu.
- Xét nghiệm dịch niệu đạo: khi nghi ngờ bệnh lây qua đường tình dục (Chlamydia, lậu…).
Siêu âm bìu – tinh hoàn (kèm Doppler mạch máu):
- Đánh giá cấu trúc tinh hoàn, mào tinh, tràn dịch, nang, khối u.
- Đánh giá lưu lượng máu để phát hiện xoắn tinh hoàn, giãn tĩnh mạch thừng tinh.
- Siêu âm bụng, siêu âm thận – niệu quản: phát hiện sỏi, giãn đài bể thận, u hoặc dị dạng.
- Cộng hưởng từ (MRI) hoặc các chẩn đoán hình ảnh sâu hơn trong trường hợp khối u nghi ngờ hoặc chẩn đoán khó.
- Marker ung thư tinh hoàn trong máu (AFP, β-hCG, LDH) khi nghi ngờ ung thư.
Phương pháp điều trị đau tinh hoàn
Đau tinh hoàn không phải là một bệnh riêng lẻ mà là triệu chứng, do đó cách điều trị phụ thuộc hoàn toàn vào nguyên nhân. Bác sĩ sẽ xây dựng phác đồ phù hợp dựa trên mức độ nặng nhẹ và nhu cầu sinh sản của người bệnh.
1. Điều trị tại nhà
Với trường hợp đau nhẹ, không có dấu hiệu cấp cứu (không sưng nóng đỏ nhiều, không sốt cao, không đau dữ dội), bạn có thể áp dụng một số biện pháp hỗ trợ tại nhà trong thời gian chờ đi khám:
Nghỉ ngơi, tránh vận động mạnh
- Hạn chế đứng lâu, chạy nhảy, mang vác nặng.
- Mặc quần lót nâng đỡ bìu (loại vừa vặn, nâng nhẹ) để giảm kéo căng thừng tinh.
Chườm lạnh
- Dùng túi đá lạnh bọc trong khăn mỏng, chườm vùng bìu 10–15 phút mỗi lần, cách 2–3 giờ một lần trong 1–2 ngày đầu sau chấn thương.
- Giúp giảm sưng, giảm đau, tránh đặt đá trực tiếp lên da để không bị bỏng lạnh.
Kê nâng bìu khi nằm
- Dùng khăn mềm cuộn lại, kê dưới bìu khi nằm nghỉ để bìu hơi cao hơn.
- Giảm ứ trệ máu, giúp cơn đau bớt khó chịu.
Tắm nước ấm
- Dùng nước ấm vừa phải giúp thư giãn cơ, giảm co thắt nhẹ vùng bìu.
- Không dùng nước quá nóng, không ngâm lâu nếu đang nghi ngờ viêm cấp với sưng nóng đỏ rõ.
Các cách chữa đau tinh hoàn tại nhà chỉ nên coi là biện pháp tạm thời. Nếu sau 24–48 giờ không đỡ hoặc kèm thêm triệu chứng bất thường, cần đi khám sớm, không tự kéo dài.
2. Dùng thuốc
Thuốc điều trị chỉ nên dùng theo chỉ định của bác sĩ, đặc biệt là kháng sinh và thuốc giảm đau liều cao. Một số nhóm thuốc thường được cân nhắc:
Thuốc giảm đau, kháng viêm không steroid (NSAID):
- Paracetamol, Ibuprofen, Naproxen, Aspirin… giúp giảm đau, giảm sưng trong các trường hợp viêm nhẹ, chấn thương, đau do giãn tĩnh mạch thừng tinh.
- Cần lưu ý tác dụng phụ trên dạ dày, gan, thận, không tự ý dùng kéo dài.
Kháng sinh:
- Dùng khi có viêm tinh hoàn, viêm mào tinh, nhiễm trùng đường tiết niệu, bệnh lây qua đường tình dục.
- Phải dùng đủ liều, đúng thời gian để tránh tái phát hoặc kháng thuốc.
Thuốc điều trị bệnh lây truyền qua đường tình dục:
- Phối hợp đặc hiệu cho Chlamydia, lậu…
- Thường cần điều trị đồng thời cho cả bạn tình để tránh lây chéo.
Thuốc giảm đau thần kinh:
- Một số trường hợp đau tinh hoàn mạn tính do tổn thương thần kinh có thể được chỉ định thuốc chống trầm cảm ba vòng (như Amitriptyline) hoặc thuốc điều biến dẫn truyền thần kinh khác.
- Chỉ dùng khi đã khảo sát kỹ các nguyên nhân thực thể và theo dõi chặt chẽ.
Tự ý tìm “thuốc trị đau tinh hoàn bên phải” hay “thuốc trị đau tinh hoàn bên trái” trên internet và dùng theo mách bảo tiềm ẩn nguy cơ che lấp triệu chứng, chậm trễ chẩn đoán xoắn tinh hoàn, ung thư hoặc viêm nặng.
3. Phẫu thuật
Không phải mọi trường hợp tinh hoàn bị đau đều cần phẫu thuật. Tuy nhiên, đây là lựa chọn bắt buộc hoặc ưu tiên trong một số bệnh lý:
Phẫu thuật xoắn tinh hoàn
- Mục tiêu: tháo xoắn thừng tinh, phục hồi máu nuôi tinh hoàn càng sớm càng tốt.
- Đồng thời cố định tinh hoàn lại vào bìu để phòng xoắn tái phát, thường làm cả hai bên.
- Nếu đến muộn, tinh hoàn đã hoại tử, bác sĩ buộc phải cắt bỏ.
Phẫu thuật sửa thoát vị bẹn
- Đẩy khối thoát vị trở lại ổ bụng và gia cố thành bụng bằng lưới.
- Chỉ định khi thoát vị nghẹt, gây đau nhiều hoặc có nguy cơ biến chứng.
Phẫu thuật giãn tĩnh mạch thừng tinh
- Thắt, cắt bỏ các tĩnh mạch giãn bất thường để máu không bị ứ lại ở bìu.
- Thường chỉ định khi đau kéo dài, hoặc có bằng chứng ảnh hưởng tới khả năng sinh sản.
Cắt nang mào tinh hoàn, dẫn lưu tràn dịch màng tinh hoàn
- Áp dụng khi nang/tràn dịch lớn, gây đau hoặc biến dạng nhiều.
Cắt bỏ mào tinh hoàn
- Trong trường hợp đau mạn tính liên quan trực tiếp đến mào tinh, không đáp ứng điều trị nội.
Phẫu thuật xử trí ung thư tinh hoàn
- Cắt tinh hoàn mang khối u qua đường bẹn, kết hợp hóa trị/xạ trị tùy giai đoạn.
Tán sỏi bằng sóng xung kích hoặc can thiệp sỏi
- Dùng trong trường hợp sỏi thận/niệu quản gây đau lan xuống tinh hoàn.
Phẫu thuật giảm đau thần kinh (microdenervation thừng tinh)
- Cắt chọn lọc các nhánh thần kinh dẫn truyền cảm giác đau qua thừng tinh dưới kính hiển vi.
- Chỉ định trong đau tinh hoàn mạn tính, không rõ nguyên nhân, thất bại với mọi điều trị khác.
Sau phẫu thuật, người bệnh cần tuân thủ hướng dẫn chăm sóc vết mổ, tái khám đúng hẹn, tránh vận động mạnh trong giai đoạn đầu và theo dõi bất cứ dấu hiệu nhiễm trùng (đỏ nhiều, sưng nóng, chảy dịch mủ, sốt).
Biện pháp ngăn ngừa tình trạng tinh hoàn bị đau
Không thể phòng ngừa hoàn toàn mọi nguyên nhân, nhưng bạn có thể giảm đáng kể nguy cơ bị đau tinh hoàn bằng các thói quen sau:
Bảo vệ vùng bìu khi chơi thể thao hoặc làm việc nặng:
- Dùng đồ bảo hộ bìu khi đá bóng, chơi võ, thể thao đối kháng.
- Tránh mang vác vật nặng đột ngột, sai tư thế.
Quan hệ tình dục an toàn:
- Sử dụng bao cao su đúng cách để giảm nguy cơ lây nhiễm Chlamydia, lậu và các bệnh khác.
- Hạn chế quan hệ với nhiều bạn tình, chủ động tầm soát bệnh lây qua đường tình dục nếu có yếu tố nguy cơ.
Giữ vệ sinh và phòng nhiễm trùng đường tiết niệu:
- Uống đủ nước, không nhịn tiểu.
- Đi tiểu hết bàng quang, đặc biệt trước và sau quan hệ tình dục.
- Giữ vùng sinh dục khô thoáng, thay đồ lót hàng ngày.
Khám và tự kiểm tra tinh hoàn định kỳ:
- Mỗi tháng một lần, nên tự sờ kiểm tra tinh hoàn sau tắm (khi bìu thư giãn): tìm khối cứng, bất đối xứng, thay đổi kích thước.
- Đi khám chuyên khoa nam học – tiết niệu nếu phát hiện bất thường.
- Tiêm ngừa quai bị đầy đủ (ở lứa tuổi phù hợp) để giảm nguy cơ viêm tinh hoàn do quai bị.
Dinh dưỡng tốt cho sức khỏe sinh lý nam:
- Bổ sung thực phẩm giàu chất chống oxy hóa và kẽm như ớt chuông, cà rốt, khoai lang, cá mòi, tôm, tỏi, hành tây.
- Hạn chế rượu bia, thuốc lá, thức ăn nhanh, chất béo bão hòa.
Chủ động đi khám khi có triệu chứng:
- Không cố chịu khi bị đau tinh hoàn bên phải, bên trái kéo dài, hoặc đau tinh hoàn và bụng dưới kèm theo rối loạn tiểu tiện, sốt.
- Không tự mua “cách chữa đau tinh hoàn tại nhà” hay tự dùng thuốc kháng sinh, giảm đau mạnh mà chưa thăm khám.
Các bài viết liên quan
- Xoắn tinh hoàn — dấu hiệu cảnh báo cần cấp cứu ngay
- Thắt ống dẫn tinh và những tác động đến sức khỏe sinh sản nam